Programma 5 | Sport, cultuur en recreatie

• Maatschappelijk effect G. Mensen maken gebruik van de sociale, culturele en sportinfrastructuur.

Informatie over de sociale infrastructuur (bijvoorbeeld ontmoetingsplekken, dorpshuizen en laagdrempelige activiteiten) vindt u bij Thema 6.1 Samenleven

• Er is in onze gemeente een divers aanbod aan culturele activiteiten en instellingen. We willen daarin met name de moeilijker bereikbare inwoners beter bereiken, zoals jongeren, ouderen, nieuwkomers en inwoners met een kleine beurs. In 2025 is besloten tot de nieuwbouw van dorpshuis de Miente in Oosterwolde. Hierin komt ook ruimte voor culturele activiteiten, met name ook voor de inwoners die niet gemakkelijk bereikt worden.
• Er komt een aanpassing van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) met een zorgplicht van de gemeente voor de bibliotheek. Hierin krijgt de bibliotheek een meer maatschappelijke functie. We werken nu al aan beter bereik van de dienstverlening van de bibliotheek voor onze inwoners. We gaan hier verder mee.
• Er is een vastgestelde startnotitie voor taalbeleid Stellingwerfs en Fries in onze gemeente. We willen een gelijke en gelijkwaardige toegang tot beide talen bereiken. We gaan verder met het opstellen van taalbeleid.
• Ooststellingwerf heeft een breed aanbod: van sportverenigingen en buurtsportactiviteiten tot grote evenementen en online platforms. Er is aandacht voor alle leeftijden, inclusief baby’s en jonge kinderen, ouderen, en kwetsbare groepen. Daarnaast zijn er financiële regelingen en een lokaal sportakkoord om deelname te stimuleren.

• Er is op 24 juni 2025 een besluit van de gemeenteraad genomen over de nieuwbouw van dorpshuis de Miente in Oosterwolde. Hierin is ruimte gemaakt voor culturele activiteiten. De plannen voor nieuwbouw zijn verder ontwikkeld. De raad heeft op 16 december 2025 een besluit genomen over het beschikbaar stellen van € 3.923.000 voor de nieuwbouw. Voor cultuur komt een instelling waarin culturele partijen samenwerken aan een culturele programmering voor de gehele gemeente. 
• Er zijn resultaatafspraken met de stichting Bibliotheek Zuidoost Friesland gemaakt over hun extra activiteiten op het gebied van de educatieve bibliotheek (doorgaande leeslijn) en de maatschappelijke bibliotheek (aanpak laaggeletterdheid en basisvaardigheden). 
• De raad heeft een startnotitie taalbeleid Stellingwerfs en Fries vastgesteld. Er is gestart met het maken van een nota integraal taalbeleid.
• We voeren het Lokaal Sportakkoord uit met drie werkgroepen: Van jongs af aan vaardig in bewegen: richt zich op kinderen van 2 tot 10 jaar. Vitale sport- en beweegaanbieders: ondersteunt verenigingen en vrijwilligers. Inclusief sporten en bewegen: iedereen kan meedoen, ook mensen met een beperking.
• We werken samen met scholen, zorginstellingen, sportclubs en welzijnsorganisaties.
• Er zijn subsidies voor lokale projecten, zoals Ooststellingwerf Beweegt, die bijdragen aan een actief en gezond leven.
• De buurtsportcoaches krijgen duidelijke richtlijnen via het buurtsportplan.

• Er is zicht op de realisatie van een nieuw dorpshuis waarin ruimte is voor culturele activiteiten in Oosterwolde. Er worden stappen gezet op weg naar samenwerking in cultureel aanbod voor de gemeente. Een kwartiermaker begeleidt de culturele instellingen hierin en daarnaast heeft hij een taak in de fondsenwerving voor de nieuwbouw van de Miente. 
• De dienstverlening van de bibliotheek is op het gebied van educatie en maatschappelijke dienstverlening beter bereikbaar geworden. Er is een functionerend digitaalhuis, een informatieloket digitale overheid, er zijn taallessen voor Oekraïense vluchtelingen. Er zijn verbeteringen in de dienstverlening van de Bibliotheek op school (dBos), met name in de begeleiding van de leerkrachten. De focus van de bibliotheek wordt meer gericht op het ondersteunen van onze inwoners bij basisvaardigheden, zoals lezen en digitale vaardigheden.
• We werken aan nieuw taalbeleid. Inwoners zullen meer ruimte en aandacht voor onze talen ervaren. 
• Meer activiteiten en evenementen, een toegankelijker sportaanbod en financiële steun.

• Gemeentelijke nota accommodatiebeleid en IHP 2025-2050 
• Visie op samenleven 2020-2024
• Doe-agenda G Iedereen doet en ontmoet 2021-2025
• Lokaal Sport- en beweegakkoord (2020)
• Lokaal Sport Akkoord 2023-2026 (herijking) 
• Tussenbalans Visie op Samenleven (november 2023)
• Startnotitie 'Hoe verder na vaststelling nota 'Fansels Frysk' (2025)                

Recreatie
Recreatie en toerisme zijn belangrijke pijlers in ons economisch beleid. De natuurgebieden Drents Friese Wold en Fochteloërveen bevinden zich in onze gemeente, waarbij Appelscha (en omgeving) landelijke bekendheid geniet. 

De Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme is afgerond. Deze ontwikkelagenda bestaat uit een visie, organisatieadvies, ruimtelijk ontwikkelkader en een uitvoeringsprogramma. In 2025 gaan we hiermee aan de slag. Ook in Zuidoost Friesland verband wordt intensief samengewerkt en wordt het Regiodealproject Recreatie en Toerisme afgerond. Dit project beoogt een slimme groei van het (duurzame) toerisme in deze regio, een optimale balans tussen een toenemende toeristische druk en de draagkracht van onze leefomgeving. Stichting Toerisme Regiomarketing Zuidoost Friesland (TRZF) doet de uitvoering van de regionale marketing en Coöperatie Appelscha Regio 3.0 is verantwoordelijk voor de lokale marketing in onze gemeente.

Openbare ruimte (Groen)
Een veilige en goed onderhouden openbare ruimte die toekomstbestendig is ingericht.

Openbare ruimte (Groen)

• De gemeente heeft de groene openbare ruimte onderhouden en er is onderhoud aan de bomen uitgevoerd.  

Recreatie

• Op 22 april 2025 is de ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme, bestaande uit een visie, organisatieadvies, ruimtelijk ontwikkelkader en een uitvoeringsprogramma vastgesteld in de gemeenteraad en we zijn vervolgens aan de slag gegaan met het uitvoeringsprogramma. 
• Op 1 oktober 2025 is het Regio Deal project afgerond. 
  

Openbare ruimte (Groen)

• We hebben zoveel mogelijk bomen gesnoeid volgens de methode 'categorisch boombeheer'.
• De eikenprocessierups was ook in 2025 aanwezig. We hebben dit in de gaten gehouden en de rups bestreden om de overlast te beperken. 
• We hebben plantvakken en bermen aangepast om daarmee de biodiversiteit te verhogen.
• In het plantseizoen 2025-2026 zijn we verder gegaan met het 1-op-1 herplanten van bomen. 
• We hebben uitvoering gegeven aan de motie Op naar buiten! Hierbij zijn de speelvelden aan de Rijweg en Weidemaad/Oldemaad in Oosterwolde opnieuw ingericht. Daarbij zijn o.a. maatregelen genomen op het gebied van natuurlijk spelen, waterberging, biodiversiteit en verkeersveiligheid.

Recreatie

• Binnen de Regio Deal zijn diverse projecten uitgevoerd. In 2025 is er een TOP (toeristisch overstap punt) gerealiseerd in Oldeberkoop en is er een plan gevormd voor de entree Boerestreek. 
• Als Zuidoost Friesland zijn we begonnen met een gezamenlijk uitvoeringsprogramma.  
• In overleg met de natuurorganisaties wordt gekeken naar ontwikkelingen in zowel het Fochteloërveen als het Drents Friese Wold. We zijn nauw betrokken bij de ontwikkelingen m.b.t. zowel de afsluiting van de weg over het Fochteloërveen als het fietspad over de Kale Duinen.
• We hebben dit jaar diverse bedrijfsbezoeken gedaan en zijn begonnen met verbetering van informatievoorziening richting ondernemers. 
• Een luisterroute 'reis naar het pauperparadijs' is ontwikkeld om meer verbinding met de koloniën te borgen. 
• Database met recreatieve voorzieningen en verblijven is geupdatet.
• Nieuw klantvolgsysteem is in gebruik genomen.
• Een onderzoek is gestart naar de vitaliteit van de Hildenberg als vakantiepark. 
• Dankzij subsidie aan TRZF, Marketing Drenthe, TIP en CAR 3.0 is er zorg gedragen voor toeristisch aanbodontwikkeling, gastenontvangst en bestemmingsmarketing voor onze regio. 

Openbare ruimte (Groen)

• Op diverse locaties in de gemeente zijn werkzaamheden uitgevoerd om onveilige situaties met bomen te voorkomen.
• De gebruikers van de openbare ruimte zijn gewaarschuwd voor de aanwezigheid van de eikenprocessierups.
• Er zijn meer bloem- en kleurrijke plantvakken en bermen.

Recreatie

• Recreatieve ontwikkelingen dragen bij aan het behouden van voorzieningen ten behoeve van de leefbaarheid.
• Door de ontwikkelingen en investeringen blijven de recreatieve paden goed toegankelijk. 
• Door in te zetten op accountmanagement wordt er bijgedragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

Recreatie:

• Structuurvisie Ooststellingwerf 2010-2020-2030 (2009)
• Regionale ontwikkelstrategie Recreatie en Toerisme Zuidoost Friesland (2022) 
• Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme Ooststellingwerf (2025)

Openbare ruimte (groen):

• Notitie Groenbeleid 2011 (Raad januari 2012)
• Beleidsnotitie biodiversiteit gemeente Ooststellingwerf Versie 10 maart 2021, vastgesteld 20 april 2021 
• Notitie 'Het behoud van veilige bomen' 2020

In onderstaand overzicht lichten we afwijkingen > € 25.000 toe.

Taakveld 5.2 sportaccommodaties, nadeel € 877.000
Dit komt hoofdzakelijk door hogere dotaties voorzieningen sportaccommodaties van € 975.000* om het benodigd onderhoud in 2026 te kunnen uitvoeren. U heeft hiermee ingestemd in de raadsvergadering van 3 maart 2026. Daarnaast is er een voordeel bij de baten door een afwijking in de afrekening van de specifieke uitkering stimulering sport 2024/2025.

Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, voordeel € 59.000
De realisatie van de nieuwbouw Miente, inclusief cultuur, is ondergebracht in het accommodatiebeleid. Dit heeft de uitvoering vertraagd. In juni is het accommodatiebeleid met de nieuwbouw Miente vastgesteld en in december 2025 is het krediet verleend. Hierdoor loopt de uitvoering achter op de planning en ontstaat er een voordeel.

* Maakt onderdeel uit van de incidentele baten en lasten.