Meer
Publicatiedatum: 29-07-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Programma 3 | Ruimtelijke en Economische ontwikkelingen

Programma 3 | Ruimtelijke en Economische ontwikkelingen

Als gemeente hebben we een aantal doelstellingen op het gebied van ruimtelijke en economische ontwikkelingen. Zoals de ambitie om Appelscha binnen 10 jaar in de top 10 van de nationale toeristische attracties te positioneren, zodat het werkgelegenheidsaandeel van de toeristische sector toeneemt. Daarnaast willen we in 2030 een CO2-neutrale gemeente zijn. Hiervoor voeren we diverse projecten uit. Ook willen we in 2020 75% van ons afval hergebruiken. Hiervoor stellen we samen met Omrin een plan van aanpak op.

De mogelijke ingangsdatum van de nieuwe Omgevingswet is 2021. De Omgevingswet biedt kansen om op een vernieuwende wijze een omgevingsvisie voor de gemeente op te stellen, ter vervanging van de huidige structuurvisie. De Omgevingswet biedt ook meer mogelijkheden voor gemeenten om op een praktische en flexibele manier oplossingen te vinden voor maatschappelijk opgaven (demografische krimp, voldoende woningaanbod, leegstand winkels). 

3.1.1 Thema: Recreatie en toerisme

Wat willen we bereiken?

Werkgelegenheid recreatie en & toerisme ombuigen van lichte daling naar significante groei!
Ondanks de investeringen in de recreatieve infrastructuur is er de laatste jaren sprake van een lichte daling in de werkgelegenheid in deze sector. Die willen we de komende jaren ombuigen in een significante groei. Recreatie & toerisme biedt naast werkgelegenheid een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid in tal van voorzieningen voor onze inwoners (fietspaden, zwembaden, horeca, etc.).

Wat hebben we bereikt?

We zijn een stap verder in de ontwikkeling van recreatie en toerisme in onze regio. Het jaar 2018 was een goed toeristenseizoen afgaande van de verhalen van ondernemers en toeristische onderzoeken.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

  • Ontwikkeling recreatieve infrastructuur; in overleg met Marrekrite en het Recreatieschap Drenthe wordt het fietsknooppuntensysteem opgewaardeerd.
  • Turfvaartroute; het project "verdieping Turfvaart" is feestelijk afgesloten. Er is een extra Turfvaartweekend georganiseerd in het voorjaar met verschillende activiteiten in de regio.
  • Alle reguliere taken voor recreatie en toerisme; bedrijfsbezoeken, toeristenbelasting, onderhouden regionale netwerken en bijeenkomsten.

Overig: zie Masterplan Appelscha, Programma 4.

Verbonden partij: Recreatieschap Drenthe
Het Recreatieschap Drenthe is een gemeentelijk samenwerkingsverband op het gebied van recreatie & toerisme in de provincie Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf. We ondernemen gezamenlijke acties op het gebied van recreatie en toerisme, we stemmen beleidszaken af en kunnen gemeentegrens overschrijdende zaken oppakken.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Er is meer reuring in de regio. Extra draagvlak onder de lokale voorzieningen.

Beleidskaders

3.1.2 Thema: Biobased Economy

Wat willen we bereiken?

De transitie naar een Biobased Economy aanjagen
Hiervoor bedrijven, instellingen en maatschappelijke partners inspireren en motiveren door het vormgeven van een visie en strategie. Uiteindelijk met diverse partijen concrete projecten faciliteren en initiëren. Die moeten geleidelijk de transitie bewerkstelligen naar een economie die meer biobased en/of circulair van aard is. De focus ligt daarbij op de voor onze gemeente meest belangrijke sectoren Agro & Food, Bouw en Recreatie & Toerisme.

Wat hebben we bereikt?

Diverse projecten zijn afgerond, zoals de oprichting van een groene grond coöperatie, onderzoek naar bodemkwaliteit bij compostering, haalbaarheidsonderzoek naar een voedselbos enzovoort. In september 2018 zijn de tussentijdse resultaten geëvalueerd en gepresenteerd waarin de lopende projecten en afgeronde projecten zijn toegelicht.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

We hebben diverse projecten van het uitvoeringsprogramma uitgevoerd en afgerond. Nieuwe projecten zijn opgestart en sommige projecten lopen door.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Diverse projecten over bijvoorbeeld lokale voeding hebben de nodige media aandacht gehad, inwoners hebben hierover veel informatie kunnen ophalen.

Beleidskaders

3.1.3 Thema: Werkgelegenheid

Wat willen we bereiken?

Uitbreiding van werkgelegenheid en arbeidsparticipatie in de gemeente.
We bieden, binnen de wettelijke kaders, optimale ruimte voor ondernemers. 

Wat hebben we bereikt?

Tussen de peildata 1 april 2016 en 1 april 2017 is het aantal banen in de gemeente Ooststellingwerf gegroeid met 1,1%. Dat zijn meer dan 100 banen erbij. De groei komt door de toename van het aantal grote banen (banen van minimaal 15 uur en meer). De zakelijke dienstverlening, logistiek, bouw en industrie kennen de grootste groei. Deze trend zien we ook terug voor 2018. Cijfers zijn nog niet bekend.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Actieve inzet op groei werkgelegenheid
  • Door nog meer persoonlijke begeleiding, omscholing en workshops te geven aan werkzoekenden in de participatiewet, zodat ze beter aansluiten op de arbeidsmarkt.
  • We informeren de ondernemers maandelijks in onze ondernemersnieuwsbrief over de onze werkzoekenden.
  • De accountmanager werkgelegenheid heeft een presentatie gegeven samen met het UWV tijdens een bijeenkomst van de Commerciële Club Oosterwolde over de participatiewet en mogelijkheden van het aannemen van onze werkzoekenden.

Alle ‘witte’ gebieden breedbandaansluiting
De aanleg van glasvezel voor de ‘witte’ adressen in het buitengebied van Ooststellingwerf gaat door. De deelnamedrempel is eind 2018 gehaald. Ooststellingwerf mag trots zijn op een vraagbundeling van 82,4% voor het buitengebied. Dit hebben de werkgroep en ambassadeurs verdiend. Ook zijn we continu in gesprek over de aanleg van glasvezel in de 'grijze' gebieden.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Vanuit de participatiewet hebben we in 2017 en 2018 meer uitstroom gerealiseerd dan vorige jaren. Er zijn minder bijstandontvangers in alle leeftijdsgroepen. Er zijn meer baanafspraakbanen (BAB) gecreëerd bij onze ondernemers. Statushouders zijn beter zichtbaar doordat ze nu werkervaring opdoen bij lokale bedrijven en maken nu ook meer kans op een betaalde baan.

Uitgaande van de voorlopige aanlegplanning van KabelNoord wordt in augustus 2019 gestart met de aanleg van gloednieuw glasvezelnetwerk. De inwoners en ondernemers van de ‘witte’ adressen in het buitengebied beschikken dan over snel internet.

Beleidskaders

3.2 Thema: Openbare ruimte - Verkeer & Vervoer, Wegen & Groen

Wat willen we bereiken?

Goed onderhouden en veilige openbare ruimte

  • Goed onderhouden en veilige openbare ruimte voor onze inwoners en andere gebruikers;
  • Verkeersveilige en aantrekkelijke routes voor fietsers voor verbetering van de veiligheid, stimuleren van het fietsgebruik en versterken van het toerisme.

Wat hebben we bereikt?

De gemeente heeft de openbare ruimte (groen en wegen) op het vastgestelde niveau onderhouden en op specifieke locaties is de verkeersveiligheid verbeterd. De levensduur van de wegen is zo lang mogelijk verlengd zonder dat dit tot (meer) onveilige situaties en mogelijke aansprakelijkheidsstellingen leidde. De raad heeft financiële middelen beschikbaar gesteld om in 2020, 2021 en 2022 de bermen te verbeteren. Het flexibel maaibeleid is in 2018 voortgezet als regulier maaibeleid.

In de winter van 2017/2018 en 2018/2019 is uitvoering gegeven aan de motie 'Zoutkisten in wijken en buurten'. Er is gestart we met een pilot (totaal vijf stuks zoutkisten; een per dorp/wijk). Op basis van de resultaten van de pilot wordt een voorstel (inclusief budgettaire consequenties) gedaan over het vervolg op de pilot.

Door middel van het vervoersproject DRIVE (Dagelijks Rijden Inwoners Voor Elkaar) hebben inwoners de mogelijkheid om mee te doen (vrijwilligers) en naar dagbesteding te gaan (inwoners met een beperking). 

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Aan de slag met vervoersconcepten
Het vervoersproject DRIVE (Dagelijks Rijden Inwoners Voor Elkaar) combineert de bestaande capaciteit aan taxibusjes met de inzet van vrijwillige chauffeurs. Daardoor krijgen de vrijwillige chauffeurs de mogelijkheid om mee te doen (ervaring opdoen, inzet van kwaliteiten, sociale contacten) en de inwoners met een beperking kunnen naar dagbesteding gaan. Het project is in 2018 geëvalueerd en we zetten het in 2019 voort. Daarbij kijken we of we dit soort vervoer kunnen verbreden naar andere soorten van vervoer zoals Wlz vervoer, sociaal vervoer en mogelijk indicatie vrije dagbesteding.

Evalueren en opstellen vernieuwd plan "Groen in de openbare ruimte"
Het vernieuwde plan "Groen in de openbare ruimte" is een sterk participatief plan gericht op het vergroten van de biodiversiteit. Daarom is dit onderdeel ondergebracht in paragraaf 9.4 Biodiversiteit.

Fietsroutes aanleggen en/of verbeteren
Naast het onderhoud aan de geplande wegen zijn/worden in combinatie met het onderhoud een aantal verkeerskundige zaken uitgevoerd:

  • De Pegge (Oosterwolde-Donkerbroek): uitvoeren verkeersveiligheidsmaatregelen en inrichting 60 km/uur;
  • Drentseweg (Appelscha-Smilde): uitvoeren verkeersveiligheidsmaatregelen en aanbrengen graskeien;
  • Het project recreatieve (fiets)routes is afgerond. Hiervoor is het fietspad langs de Eerste Wijk in Ravenswoud verbeterd d.m.v. het plaatsen van walbeschoeiing en het uitvoeren van bijkomend grondwerk. Daarnaast is het zandpad Aekingaweg Appelscha opgeknapt.
  • Aan de motie 'verkeersveiligheid fietsers Grindweg' is invulling gegeven door het maken van een uitvoeringsplan. Voor 2019 is € 200.000 beschikbaar gesteld om de werkzaamheden uit te voeren.
  • Aan de motie 'verkeersveiligheid fietsers Appelscha-Ravenswoud' wordt invulling gegeven door het laten uitvoeren van een verkeersonderzoek. Op basis van de uitkomsten wordt het vervolg bepaald.


Flexibel maaibeleid continueren
Ook in 2018 is het ingezette flexibel maaibeleid gecontinueerd.

Onderhoud wegen en bruggen uitvoeren volgens plan

De MOP wegen 2018 en 2019 is in uitvoering. In 2019 wordt deze MOP wegen afgerond en wordt de MOP wegen 2020-2024 opgesteld. De MOP civieltechnische kunstwerken 2018 is uitgevoerd volgens planning.
Vanuit de knelpuntenpot (verkeerskundige knelpunten, € 75.000) zijn de onderstaande werkzaamheden uitgevoerd:

  • uitvoeren verkeersmaatregelen Wemeweg, Makkinga;
  • herinrichting schoolomgeving Haulerwijk;
  • uitvoeren verkeersmaatregel Molenweg, Oosterwolde.

In 2018 is de Nanningabrug (Flippobrug) in de regenboogkleuren geschilderd en van een anti graffiti laag te voorzien. Dit in combinatie met het opknappen van het kunstwerk op de naastgelegen rotonde.

Onkruidbeheersing op verhardingen met heetwatertechniek
Als gevolg van gewijzigde wetgeving per 31 maart 2016 is het gebruik van chemische middelen (Round Up / Glyfosaat) om onkruid op verhardingen te bestrijden verboden. Daarom passen we een alternatieve methode toe: heetwatertechniek met detectie. Op basis van ervaringen tot op heden, vooruitlopend op het definitieve advies over de evaluatie, is met ingang van 2018 een structureel aanvullend budget geraamd van € 61.000. Hierbij is rekening gehouden met de mogelijke inzet van uren nieuwe SW medewerker(s). Met dit geld kunnen we naar verwachting het huidige onderhoudsniveau continueren. In de Raadsvergadering van januari 2018 is een voorstel voor de meerjarige invulling van deze werkzaamheden behandeld. Op alle stoepen en inritten is de onkruidbeheersing in eigen beheer uitgevoerd met de aangeschafte machine. Medio 2019 volgt een evaluatie van deze werkzaamheden.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Inwoners merken dat de gemeente de beschikbare middelen voor speciaal vervoer slim inzet, daarbij samenwerkend met ondernemers, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties. Inwoners die naar dagbesteding gaan, worden gehaald en gebracht. De vrijwillige bestuurders van DRIVE vervullen een waardevolle rol.  

De openbare ruimte is goed onderhouden en (toeristische) fietsers merken dat een aantal routes verbeterd/verkeersveiliger is. Daarnaast zijn op diverse locaties in de gemeente werkzaamheden uitgevoerd met als doel de verkeersveiligheid te verbeteren.

Beleidskaders

3.3.1 Thema: Milieubeleidsplan

Wat willen we bereiken?

We zijn in 2030 een duurzame CO2 neutrale gemeente.

Wat hebben we bereikt?

Liander is gestopt met het programma Energie in Beeld. De energiecijfers over 2018 via andere bronnen zoals de Klimaatmonitor zijn nog niet beschikbaar. Uit de beschikbare cijfers tot 2018 blijkt dat het gemiddelde energieverbruik van particulieren verder is gedaald voor zowel voor het elektriciteitsverbruik als het gasverbruik. Verder blijkt uit deze cijfers dat het aantal aansluitingen voor de opwek van duurzame energie verder is gestegen. Voor de zakelijke gebruiker is het beeld divers. Hier geldt dat de aantrekkende economie (aanname) zorgt voor een toename van het energieverbruik.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Circulair inkopen
Het manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen is (MVI) ondertekend. Het hieruit voortvloeiende plan van aanpak wordt OWO breed in samenspraak met de stakeholders opgepakt, waarbij eveneens wordt bekeken in welke mate circulair inkopen vorm kan krijgen. Eind 2018 zijn wij in samenspraak met het Ministerie gestart met het onderdeel mobiliteit en duurzaamheid. Gelet op de vele actoren en onderwerpen is de verwachting dat het plan in de loop van 2019 wordt vastgesteld.

Voor wat betreft de concrete toepassing van circulair inkopen is bij de bouw en inrichting van het Biosintrum in Oosterwolde hiermee al zoveel mogelijk rekening gehouden.

Het milieubeleidsplan voeren we uit
Om in 2030 een energie neutrale gemeente te zijn vergt veel inspanning. Projecten als 'Goed voorbeeld doet goed volgen', 'Perspectief op 0', 'Smart Grid' en het project 'Energie voor het MKB' met bedrijven brengen de bewustwording en het nemen van duurzaamheidsmaatregelen verder op gang. Voor veel deelnemers wordt een maatwerkadvies gemaakt. Met dit maatwerkadvies wordt het inzichtelijk tegen welke kosten hun woning of bedrijf energie neutraal kan worden gemaakt en hoe dat eventueel kan worden gefinancierd. Samen met de deelnemers bouwen wij aan een lokaal energienetwerk. In een dergelijk netwerk voorzien de deelnemers elkaar van energie. Ook de gemeentelijke gebouwen moeten energie neutraal worden. Hiervoor zal een analyse worden opgesteld met bijbehorende investeringen. 

Om de milieudoelstellingen te halen is de versnellingsagenda vastgesteld. Voor de thema's in deze versnellingsagenda wordt gewerkt aan een uitvoeringsagenda. Het betreft de thema's: Duurzame Energie, Afval, Biodiversiteit en Biobased Economy. Voor Biobased Economy is al een uitvoeringsagenda opgesteld. Voor de overige thema's komen de uitvoeringsagenda's gereed in 2019/2020.

Instelling van een revolverend fonds Duurzaamheidslening
Het revolverend fonds Duurzaam en Leefbaar Ooststellingwerf is per 1 januari 2017 gestart. Deelnemers kunnen een lening krijgen voor duurzaamheids- en leefbaarheidsmaatregelen. De lening wordt door de deelnemers terugbetaald. Het oorspronkelijk beschikbare bedrag van € 300.000 voor duurzaamheidslening is in 2018 opgehoogd naar € 500.000 en bij de vaststelling van de Programmabegroting 2019-2022 verder verhoogd naar € 700.000. Van de lening wordt gretig gebruik gemaakt. Tot nu toe zijn ruim 100 informatieverzoeken en aanvragen in behandeling. De Stichting Stimuleringsfonds volkshuisvesting (SVn) beheert het fonds. 

Daarnaast zijn er in 2018 wijzigingen doorgevoerd in de subsidieregeling duurzaam en leefbaar Ooststellingwerf. Er is een stimuleringsregeling toegevoegd die specifiek voor zogenaamde postcoderegelingen is opgesteld. Daarnaast is de zogenaamde verzilverlening toegevoegd en is het budget voor de blijversleningen verlaagd omdat daar weinig gebruik van is gemaakt. De subsidieregeling 'verzilverlening' is in oktober 2018 vastgesteld.

In onderstaande tabel geven wij een overzicht van de leningen. 

Tabel: overzicht leningen

Leningen

Oorspronkelijk budget per 1 januari 2018

Wijziging in 2018

Uitstaande leningen per ultimo 2018

Wijziging per 1 januari 2019 

 Budget met ingang van 2019

verzilverlening

-

 

 

300.000

300.000

stimuleringslening

0

40.000

40.000

160.000

 200.000

blijverslening

300.000

-240.000

60.000

-

60.000

duurzaamheidsleningen     

300.000

200.000

500.000

200.000

 700.000

totaal 

600.000

0

600.000

660.000 

    1.260.000

Zonneweides
Om de ambitie van een energieneutraal Ooststellingwerf in 2030 te kunnen realiseren, faciliteren wij onder randvoorwaarden de aanleg van zonneweides op zowel gemeentelijk als particulier bezit. Voor een zorgvuldige inpassing in het landschap bereiden wij een toetsingskader voor. Aspecten daarbij zijn onder andere de provinciale nota “Romte foar Sinne” en het gemeentelijk Procesboek ontwikkeling (agrarische) erven Ooststellingwerf. Het toetsingskader "beleid zonnepanelen gemeente Ooststellingwerf" is in september 2017 door u vastgesteld.

In 2018 zijn een aantal zonneparken gerealiseerd. Het betreft parken in Appelscha, Haulerwijk, Donkerbroek en Oosterwolde. In 2019 willen wij de meerwaarde die de aanleg van een park voor de omgeving kan hebben nadrukkelijker betrekken bij de beoordeling.  Voor het mogelijk maken van de zonneparken zijn de ruimtelijke instrumenten (bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen) gebruikt.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

In 2018 is het budget voor de duurzaamheidslening verhoogd. Hiervan wordt goed gebruik gemaakt. Inwoners kunnen op grond van deze regeling tegen een aantrekkelijke rente de verduurzaming van hun woning financieren. Er zijn op dit moment ruim 100 informatieverzoeken en aanvragen in ingediend. Verder is de stimuleringsregeling geïntroduceerd voor de stimulering van een zogenaamde postcoderoos. Op dit moment werkt de energiecoöperatie 'de Eendracht' aan de realisatie van 1 of meer postcoderozen. Ook is de verzilverlening in 2018 geïntroduceerd. Deze regeling treedt met ingang van 2019 in werking. Op 7 juli 2018 is er een energiemarkt georganiseerd in het gemeentehuis. Deze markt is zeer goed bezocht. De inwoners zijn geïnformeerd over de mogelijkheden om de woning verder te verduurzamen. Er is informatie verstrekt over de gemeentelijke projecten 'goed voorbeeld doet goed volgen', 'perspectief op 0' en 'smart grid'. Er is een voorbeeld huisbezoek georganiseerd voor de deelnemers aan de projecten met informatie over praktische duurzame toepassingen. Verder is een avond in de raadszaal georganiseerd voor belangstellenden voor de collectieve inkoop van zonnepanelen. 

Via de website van de gemeente Ooststellingwerf is informatie beschikbaar gesteld over de gemeentelijke projecten en over de mogelijkheden voor een duurzaamheidslening.

Beleidskaders

3.3.2 Thema: Afval

Wat willen we bereiken?

Uiterlijk in 2020 hergebruiken we 75% van ons afval en hebben nog 100 kg te verbranden restafval per inwoner per jaar.  
We sluiten ons aan bij de VANG-doelstellingen van het Rijk (VANG = Van Afval Naar Grondstof).

Wat hebben we bereikt?

Mede vanwege het nascheiden van ons restafval bij Omrin komt het percentage hergebruik over 2018 uit op 71% en is de hoeveelheid te verbranden restafval 141 kg per inwoner/per jaar (2018). De VANG doelstelling is hiermee nog niet gerealiseerd.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Aanpak zwerfafval
Met basisscholen is weer de Himmelwike gehouden. Het Stellingwerf College en het CSG Liudger (voortgezet onderwijs) hebben allebei met de tweede klassen, een zwerfafvalproject gedaan.

Van Afval Naar Grondstof
Na een heroverweging heeft de raad op 25 september 2018 besloten per 1-1-2019 Diftar+ (gewicht/ frequentie) in te voeren. Met Diftar+ krijgen inwoners een (financiële) prikkel om hun afval nog beter te scheiden. 

Afvalsturing Friesland N.V. (Omrin)
Omrin is het bedrijf van en voor gemeenten voor de reinigingstaken. Afvalsturing verwerkt het ingezamelde huishoudelijke afval en exploiteert de gemeentelijke milieustraat. Fryslân Miljeu zamelt afval in en doet reinigingstaken.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Vanaf oktober 2018 is de voorlichtingscampagne "Afval scheiden, dat loont" weer opgestart. Daarnaast is er in november een voorlichtingsavond over Diftar+ georganiseerd. Inwoners worden via allerlei kanalen (website, facebook, buurtkrantjes, flyer etc.) geïnformeerd over Diftar+.    

Beleidskaders

3.4.1 Thema: Bouwen en Wonen

Wat willen we bereiken?

De leefbaarheid in de dorpen behouden en ontwikkelen
Dit doen we door een goede verdeling van de maatschappelijke voorzieningen in onze gemeente, anticiperend op de demografische ontwikkelingen en de behoefte in de 4 regio’s. Daarnaast versterken we de verantwoordelijkheid en zelfwerkzaamheid vanuit de lokale gemeenschappen.

Wat hebben we bereikt?

Een goede verdeling van de maatschappelijke voorzieningen is een proces vanuit de dorpen zelf waarin de dorpen centraal staan. Het tempo van de dorpen is bepalend voor het verloop van het proces; het betreft maatwerk. Er is wel een goede relatie tussen de dorpen, regio's en college, de dorpencoördinatoren vervullen hierin een scharnierfunctie.  

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Er zijn er twee overleggen gevoerd met het Overleg Plaatselijke belangen Ooststellingwerf (OPO) en in de vier regio's zijn in het najaar regio-overleggen gevoerd. In de zomer van 2018 hebben de dorpen en de vier bewonerscommissies in Oosterwolde kennis gemaakt met het nieuwe college. Onderwerpen van gesprek waren o.a. regio-agenda, presentatie nieuwe college, presentatie Adviesraad Sociaal Domein en presentatie gemeentelijke dienstverlening. Daarnaast hebben de dorpencoördinatoren gezamenlijk met een vertegenwoordiging van de gemeentelijke Buitendienst en het Gebiedsteam een bezoek gebracht aan alle besturen van de PB-en en Bewonerscommissies om actuele zaken die het dorp of de wijk betreffen te bespreken en zo nodig hierop actie te ondernemen. In Oosterwolde hebben wijkschouwen plaatsgevonden.

Ook is vanaf de zomer 2018 het initiatief opgepakt om het gesprek aan te gaan met onze inwoners in de zogenaamde Dorpsgesprekken om zo te komen tot een gezamenlijk gedragen visie Sociaal Domein.

Het College heeft besloten om mee te doen aan de - door de Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed (RCE) opgestarte - pilot “opstellen van een kerkenvisie” in de gemeente Ooststellingwerf. Het doel hiervan is om een visie te ontwikkelen met het oog op toekomstig gebruik en het behoud van (niet) beeldbepalende kerken en de omgevingskwaliteit binnen de betreffende dorpen.

Ooststellingwerf heeft mee gedaan aan de Open Monumentendag, die georganiseerd werd door de gemeente, in samenwerking met de monumenteneigenaren, vrijwilligers en andere betrokkenen. Naast het bewonderen van de monumenten met de bijbehorende verhalen, waren er ook diverse activiteiten.

Verbonden partij: Hûs en Hiem
De commissie Ruimtelijke Kwaliteit Hûs en Hiem, welstandsadvisering en monumentenzorg, behartigt de belangen op het gebied van bouwkunstige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincie Fryslân.

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

De gemeente (ambtelijk en college) heeft intensief contact met de vertegenwoordigers van de inwoners in de dorpen en wijken (PB-en en Bewonerscommissies), ze worden goed geïnformeerd over wat er speelt etc. De inwoners op hun beurt worden door hun vertegenwoordigers geïnformeerd. Daarnaast worden dorpsgesprekken gevoerd, alle bewoners zijn uitgenodigd om mee te praten over wat er speelt in hun dorp of wijk.   

Beleidskaders

3.4.2 Thema: Volkshuisvesting

Wat willen we bereiken?

Onze inwoners wonen in een passende huur- of koopwoning
Onze inwoners wonen in een huur- of koopwoning die past bij hun financiële situatie, gezinssamenstelling of zorgbehoefte. Daarnaast een woning die energieneutraal en digitaal ontsloten is. We willen een aantrekkelijke woongemeente zijn voor onze huidige en toekomstige inwoners.

Wat hebben we bereikt?

Corporatie WoonFriesland heeft haar verkoopportefeuille sterk verminderd en investeert stevig in onderhoud en verduurzaming van haar woningen; dit geldt ook voor corporatie Actium en dan met name de gemaakte stappen voor de revitalisering van het Haerenkwartier. De particuliere woningbezitters zijn gestimuleerd om hun woning te verduurzamen en levensloopbestendig te maken. Met behulp van zorgpartijen is invulling gegeven aan de zorgbehoefte van onze inwoners.

Door aanbieden van kavels in Donkerbroek, Elsloo en Langedijke is invulling gegeven aan een aantrekkelijke woongemeente; hierbij past ook het traject om in het kader van het 'plan van aanpak woningbouw' de behoefte af te stemmen op (verwachte) vraag.

De woningvoorraad binnen de gemeente moet voldoen aan de huidige en toekomstige behoefte van de inwoners, daarvoor moeten we zowel de naar de kwantitatieve als de kwalitatieve voorraad kijken. Op dit moment zijn er bij de gemeente Ooststellingwerf veel plannen, initiatieven, ideeën, en potentiele locaties voor nieuwbouw, dit alles vormt de plancapaciteit. Deze zijn te onderscheiden in harde en zachte plannen. De aantallen overtreffen de ruimte die regionaal is overeengekomen voor uitbreiding van de woningvoorraad. Doordat er nu beperkte ruimte is in de plancapaciteit kan er met het afwegingskader worden getoetst in hoeverre bouwplannen passen in de visie en ruimte die er in een bepaalde periode is.   

Daarvoor hebben we met Compaenen gewerkt aan het ontwikkelen van een afwegingskader om woningbouwplannen en woningbouwinitiatieven te kunnen beoordelen op de kwalitatieve meerwaarde en de wenselijkheid van de bouwplannen. Dit betekent dat initiatiefnemers van nieuwe plannen rekening moeten houden met het feit dat de gemeente hun plannen zal toetsen en er punten aan zal toekennen. Indien een plan niet voldoende punten haalt zal er geen medewerking aan verleend worden, indien het plan wel voldoende punten haalt zal er ook nog gekeken worden of er op dat moment voldoende woningbouwvolume is, zo niet dan wordt dat plan "on hold gezet" en pas in behandeling genomen als er later wel volume voor is.   

Wat hebben we daarvoor gedaan?

  • Prestatieafspraken met de corporaties geëvalueerd en nieuwe gemaakt.
  • Invulling gegeven aan de Versnellingsagenda en de subsidieregeling Duurzaam en Leefbaar Ooststellingwerf opgesteld, uitvoering gegeven aan de W.M.O. en het project "Mijn huis op maat".
  • Binnen het kader van de Streekagenda Zuidoost Fryslân afspraken gemaakt (in concept) over het woningbouwvolume 2016 tot en met 2025 en in vervolg daarop het plan van aanpak woningbouw Ooststellingwerf opgesteld. 
  • Uitvoering geven aan de Woonvisie door de voorbereidingen te treffen voor de behandeling in de raad van januari 2019 van "het afwegingskader woningbouw gemeente Ooststellingwerf", de lijst van de te schrappen plannen en uitleglocaties vast te stellen en het voornemen uit te spreken voor deprogrammering van een aantal plannen in de harde planvoorraad. (Nb. u heeft in de vergadering van januari 2019 ingestemd).

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

Er zijn voldoende geschikte woningen voor onze inwoners.

Beleidskaders

3.4.3 Thema: Omgevingswet / Bestemmingsplannen

Wat willen we bereiken?

We willen goed voorbereid zijn op de nieuwe Omgevingswet.

Wat hebben we bereikt?

  • We hebben een "Uitvoeringsprogramma Omgevingswet Ooststellingwerf 2017-2020" opgesteld. Dit programma voorziet in een brede organisatorische implementatie van de nieuwe wet binnen de gemeente Ooststellingwerf.
  • Als eerste uitvoeringsproject uit het programma starten we in 2019 met het opstellen van een nieuwe integrale visie ten aanzien van de fysieke leefomgeving, een omgevingsvisie.
  • We hebben de nieuwe gemeenteraad voorgelicht over de gevolgen en kansen van de nieuwe Omgevingswet.
  • In voorbereiding op de Omgevingswet hebben wij bestaande beleidskaders bijgewerkt om wenselijke ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving mogelijk te maken.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

  1. De digitale gevolgen van de Omgevingswet worden in OWO-verband in beeld gebracht.
  2. We hebben een plan van aanpak opgesteld waarin we het proces om te komen tot een nieuwe omgevingsvisie nader hebben omschreven.
  3. We hebben als input voor de nieuwe Omgevingsvisie een bouwsteen "Omgevingsveiligheid" in samenwerking met de Provincie Fryslân en de FUMO opgesteld.
  4. We hebben een introductie nieuwe Omgevingswet voor de nieuwe gemeenteraad georganiseerd.
  5. We hebben een nieuwe visie (Gebiedsvisie Oude Dorp Oosterwolde) en bestemmingsplannen (voorontwerpbestemmingsplan Motorcrossterrein De Prikkedam, ontwerpbestemmingsplan Oosterwolde-Dertien Aprilstraat en ontwerpbestemmingsplan Oude Dorp Oosterwolde) voorbereid. De Raad heeft het bestemmingsplan Appelscha - Herontwikkeling voormalige locatie miniatuurpark vastgesteld (in januari 2019 onherroepelijk geworden).

Wat heeft de inwoner daarvan gemerkt?

We hebben 2018 gebruikt om met name intern voor te sorteren; in 2019 zal de inwoner merken dat we met de nieuwe Omgevingswet bezig zijn omdat wij via een participatief traject de nieuwe Omgevingsvisie voor onze gemeente gaan opstellen. Bij het voorbereiden van visies en bestemmingsplannen zijn de inwoners betrokken.

Beleidskaders

Toelichting belangrijkste afwijkingen programma 3

Wat heeft het gekost?

x € 1.000
Wat heeft het ons gekost? Rekening Primitieve Actuele Rekening Verschil
2017 Begroting Begroting 2018
Saldo van baten en lasten
Lasten
3.1 Thema Economische ontwikk. -660 -599 -2.125 -989 1.136 V
3.2 Thema Openbare ruimte -2.946 -2.606 -2.934 -2.753 181 V
3.3 Thema Milieu -4.290 -4.514 -4.393 -4.315 78 V
3.4 Thema Bouwen en wonen -2.600 -608 -916 -503 413 V
Totaal Lasten -10.495 -8.327 -10.367 -8.559 1.808 V
Baten
3.1 Thema Economische ontwikk. 590 322 572 650 78 V
3.2 Thema Openbare ruimte 152 68 93 131 38 V
3.3 Thema Milieu 5.435 5.810 5.366 5.499 132 V
3.4 Thema Bouwen en wonen 1.117 528 1.089 890 - 199 N
Totaal Baten 7.295 6.728 7.121 7.170 49 V
Saldo van baten en lasten -3.200 -1.599 -3.246 -1.390 1.856 V
Mutatie reserves
Toevoegingen -2.306 -84 -424 -760 - 336 N
Onttrekkingen 4.397 1.102 3.505 1.730 - 1.775 N
Mutatie reserves 2.091 1.018 3.081 970 - 2.111 N
Resultaat -1.109 -581 -164 -419 - 255 N

Tabel belangrijkste afwijkingen

x € 1.000
Belangrijkste afwijkingen Programma 3 Verschil
Economische aangelegenheden 1.056 V
Algemene reserve - 1.068 N
Recreatie en toerisme 148 V
Reserve Strategische Projecten - 148 N
Verhardingen 118 V
Reserve Strategische Projecten - 200 N
Verkeersvoorzieningen 33 V
Openbaar Groen 96 V
Milieubeleid 143 V
Algemene reserve - 30 N
Afvalinzameling 63 V
Reserve lastenverlichting - 40 N
Ontwikkelplannen incl. grondexploitatie 410 V
Grond en gebouwen - 150 N
RO, Vhv en Bestemmingsplannen 92 V
Algemene reserve - 217 N
Algemene reserve, breedband - 500 N
Overige kleine afwijkingen - 61 N
Totaal afwijkingen - 255 N

Toelichting belangrijkste afwijkingen

In onderstaand overzicht lichten we de afwijkingen > € 25.000 toe.

Economische aangelegenheden, voordeel € 1.056.000

  • De bouw van het Biosintrum is gestart in 2017 en wordt in 2019 opgeleverd. De geraamde onttrekking van € 1.000.000* uit de Algemene reserve verschuift naar 2019. 
  • Er is voor Biobased Economy € 68.000 minder uitgegeven. Vanaf het 4e kwartaal 2018 is er geen aanspreekpunt, aanjager en coördinatie voor alle gestarte en komende biobased projecten. Dit zorgt voor vertraging in de uitvoering. Hierdoor is de onttrekking uit de algemene reserve lager. Dit deel schuift door naar 2019. 


Algemene reserve, nadeel € 1.068.000*

Lagere onttrekking voor Biosintrum en Biobased economy. Zie economische aangelegenheden. 

Recreatie en toerisme, voordeel € 148.000 *
Voor de uitvoering van het Masterplan Regio Appelscha 2017-2019 in 2018 is een bedrag van € 300.000 verantwoord. De besteding van het restantbedrag van € 150.000 wordt in 2019 verder ingevuld.

Reserve strategische projecten, nadeel € 148.000*
Lagere onttrekking voor de uitvoering van het Masterplan Regio Appelscha 2017-2019. Zie Recreatie en toerisme.

Verhardingen, voordeel € 118.000

  • Verhardingen nadeel € 80.000 door hogere kosten voor incidenteel onderhoud. Er zijn aan het eind van 2018 twee scheurreparaties geweest die niet waren voorzien. 
  • Investeringswerken, voordeel € 200.000*. Dit is het voorbereidingskrediet Haerenkwartier. De investeringslasten in 2018 bedragen € 42.000. Deze worden tzt betrokken bij de verantwoording van het restant van het projectbudget van € 1,8 miljoen.


Reserve Strategische Projecten, nadeel € 200.000*
De geraamde onttrekking voorbereidingskrediet Haerenkwartier van € 200.000 uit de reserve Strategische Projecten verschuift naar 2020.

Verkeersvoorzieningen, voordeel € 33.000
Vanaf 2019 wordt alle openbare verlichting wat op dat moment nog geen led is vervangen voor led. Daarom is in 2018 alleen het hoogst noodzakelijke onderhoud uitgevoerd. Dit zorgt voor een voordeel in 2018. 

Openbaar groen, voordeel € 96.000
Een voordeel doordat mensen van het werkvoorzieningsschap “Caparis” zijn ondergebracht in de gemeentelijke stichting “Ooststellingwerf werkt”. Ze worden o.a bij de buitendienst ingezet. Voorheen werden deze mensen via Caparis ingehuurd, deze inhuurkosten zijn er niet meer. 

Milieubeleid, voordeel € 143.000

  • In 2018 was € 30.000 beschikbaar voor het opstellen van een biodiversiteitsplan. Dekking algemene reserve. De uitvoering vindt plaats in 2019 en 2020. De onttrekking verschuift daarom naar 2019.
  • Voordeel op milieubeleid van € 98.000 hoofdzakelijk doordat het budget voor de uitrol van de slimme meters in Ooststellingwerf in 2018 voor de netbeheerder is gekomen. 


Algemene reserve, nadeel € 30.000 

Lagere onttrekking voor het biodiversiteitsplan, zie Milieubeleid. 

Afvalinzameling, voordeel € 63.000
Een voordeel doordat er hogere baten zijn doordat een ondergrondse container is geplaatst waardoor er een verschuiving is tussen opbrengsten omslagpercelen en afvalzakken. Daarnaast zijn er hogere baten voor de nascheiding kunststof- en drankenkartons. Bij de toegerekende salarislasten is een nadeel (programma 6). Per saldo is het voordeel € 40.000. Daarom is de onttrekking uit de reserve lastenverlichting € 40.000 lager dan begroot.

Reserve lastenverlichting, nadeel € 40.000
De onttrekking uit de reserve lastenverlichting voor afval is € 40.000 lager. Zie bovenstaande toelichting.

Ontwikkelplannen inclusief grondexploitatie, voordeel € 410.000*
Dit bestaat uit twee onderdelen. Eén ervan heeft invloed op het rekeningsresultaat en de ander niet. Invloed op het rekeningsresultaat is de jaarlijkse actualisatie van de omvang van de reserve grondexploitatie. De omvang van de reserve is gebaseerd op de risico’s met betrekking tot de toekomstige verkopen voor de komende vijf jaar en de huidige boekwaarde van de complexen. De uitkomst van deze berekening is dat de reserve € 410.000 te hoog is en dit valt dus vrij.

De grondexploitatie is in administratief opzicht een sluitend systeem, omdat baten en lasten per saldo via de reserve lopen. De grondexploitatie heeft dus geen invloed op het rekeningsresultaat. De lasten en baten worden per saldo toegevoegd aan de boekwaarde van de complexen. De boekwaarde van de complexen staat op de balans onder voorraden. De afname (de baten waren hoger dan de lasten) van de boekwaarde is € 456.000:

  • Resultaat uit lasten en baten € 876.000 (afname boekwaarde). In 2018 zijn drie kavels industrieterrein (10.000 m²) en zeven woningbouwkavels (twee in Langedijke en Elsloo en drie in Donkerbroek) verkocht.
  • Toevoeging aan de reserve (toename boekwaarde) in verband met winstneming volgens de POC-methode € 420.000. Door de hogere opbrengsten wordt de winstneming ook hoger.


Gronden en gebouwen, nadeel € 150.000*
Het nadeel bestaat uit:

  • Nadeel van € 325.000 in verband met de niet gerealiseerde opbrengst verkoop boerderij Appelscha-hoog. De verkoop van de boerderij met omliggende grond is nog niet geleverd omdat de wederpartij (nog) niet akkoord is met de uitwerking van de koopovereenkomst.
  • Op basis van een Partnership overeenkomst Camping Kale Duinen te Elsloo uit 2007 zijn met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de provincie afspraken gemaakt over de kosten en baten voor de beëindiging door uitkoop van de camping Canada 4. Daardoor is RVO eigenaar geworden. Na herbestemming heeft RVO bij inschrijving Canada 4 verkocht, waarbij het aandeel voor de gemeente € 133.000 (voordeel) is.
  • Na de realisatie van het nieuwe tracé van de N381 heeft ter hoogte van Donkerbroek een herinrichting plaatsgevonden van het oude tracé. Hierdoor bleef grond, die voorheen deel uit maakte van het oude tracé, over. Omdat deze grond niet meer door de gemeente werd gebruikt, is de grond waarvoor een aanliggende eigenaar belangstelling voor had, verkocht (voordeel € 38.000).


RO, Vhv en Bestemmingsplannen, voordeel € 92.000
De kosten voor bestemmingsplannen zijn € 58.000 hoger dan geraamd. Dit komt o.a. door hogere lasten voor het ‘veegplan’ bestemmingsplan Buitengebied, dorpsvisie Oude Dorp te Oosterwolde en Prikkedam. Verder lagere lasten nieuwe Omgevingswet € 94.000 door uitstel wetgeving. Vanaf 2019 wordt gestart met de werkzaamheden voor de nieuwe Omgevingswet. In de algemene reserve blijft € 94.000 beschikbaar in 2019. Lagere lasten (€ 59.000) uitvoeringsagenda’s woonvisie. Het restant blijft beschikbaar in 2019 via de algemene reserve.

Algemene reserve, nadeel € 217.000
Lagere onttrekking uitvoeringsagenda’s woonvisie € 59.000 en lagere onttrekking nieuwe Omgevingswet € 158.000. Een deel van de onttrekking voor de Omgevingswet heeft plaatsgevonden in programma 6. 

Algemene reserve, nadeel € 500.000
Lagere onttrekking voor breedband. Zie programma 6. 

* Maakt onderdeel uit van de incidentele baten en lasten.